Sunday, March 11, 2018

Kopia husarska - pare slow I




Salvete Omnes,
[in Polish]
Kopia husarska czyli kopia drążona zwana także 'drzewkiem' przez husarzy i pisarzy złotej epoki husarii - siedzę sobie i z wysokości fotela patrze na ikonografie z epoki i moje własne szkice, bo rysowałem często kopie.

Moze na początek parę slow o kopiach drążonych-klejonych używanych przez rycerstwo i jazdę kopijnicza, otóż kopii drążonych używano w Europie i Azji Zachodniej oraz Afryce Północnej już w średniowieczu (wraz z bambusowymi lancami, które być może były wzorcem dla powstania kopii/lancy drążonej i klejonej) - zapraszam do przejrzenia rejestrów kopii w muzeach UK (Tower, Leeds etc) czy w Hiszpanii (Real Armeria w Madrycie, muzeum wojska w Toledo) czy Austria (Wiedeń, Graz), czy Węgry, i pewnie co nieco jest w Italii.
Kopia drążona, klejona  i malowana była dłuższa niźli kopia niedrążona, z powodu ciężaru tej drugiej. Kopia turecka była długa - widać to na rycinach w tzw fechbuch np Gladiatorii czy miniaturach tureckich z XV i XVI wieku.

Oprócz kopii z drzewcem niemodyfikowany,  która im dłuższa tym bardziej cięższa (jak kopie do gonitw na ostre które mierząc do 4metrow dochodziły do wagi 14 kg (R. Sikora za Brzustowicz, str 30), zaczęto modyfikować ciężar drzewca kopii kawaleryjskiej na dwa sposoby: 


1. rozcinano drag drewniany (sosna zazwyczaj u nas, a na południu to różnie), drążono rdzę od gałki do grotu etc i następnie sklejano dwie polówki, i je malowano (polichromowano), otrzymując lekkie drzewce. Taka kopie używała husaria polsko-litewska,, także kopijnicy Królestwa Węgier (skąd przybyli do nas kopijnicy stający do walki po husarsku czyli w Xvw)  i kopijnicy Porty Ottomańskiej (min Racowie - Serbowie, którzy do nas przybyli w XV wieku). - badania dr Tadeusza Grabarczyka, o których pisałem wcześniej na blogu.


2. drag drewniany przeznaczony na drzewce kopii nie drążono ale nacinano z wierzchu robiąc wyżłobienia  - kanelowano (fluting) od gałki do grotu prawie, malowano et voila, była gotowa. Do czasu panowania Stefana Batorego w Rzeczpospolitej jak i w monarchii jagiellońskiej ten rodzaj kopii prawdopodobnie był w użyciu przez nasza jazdę ciężka - kopijników w pełnych zbrojach i na opancerzonych koniach.


Piękne acz wydaje się ze pełne i niedrążone kopie rycerskie z XV wieku są widoczne na 3 słynnych obrazach mistrza Paolo Uccello zwanych jako bitwa pod San Romano.

detail from Uccello

Począwszy od XV wieku, walczący kopiami husarze, stradioci i Racowie uzwajaczy także dłuższych włóczni sięgnęli po owe lekkie kopie, które w miarę upływającego  czasu stawały się coraz dłuższe,
kopia o krótkiej części miedzy gałką a tylcem
 żeby osiągnąć owe domniemane 6,17-6,2 (z grotem) metrów w koncu XVI i XVII wieku 9dlugie bardzo kopie opisuje także gdańszczanin Jakob von Wallhausen).
rycina wzmiankowana tutaj


tylec kopii ledwie wystaje za łokieć skrzydlatego husarza - Altomonete pinxit dla Jana III

z portretu Jana III, tylec kopii oparty nie dłuższy niźli przedramię husarzy idących do szarzy z kopiami

w każdym razie przyglądając się ikonografii z epoki husarskiej jazdy, dostrzegłem ostatnio, ze kopia husarska (tak jak kopia bojowa rycerska) nie była zbyt długa od gałki do końcówki drzewca (tylca).
I wydaje mi się, ze czasem popełniłem błąd rysując za długie drzewce od gałki do tylca, na dodatek osadzonego w toku skórzanym daleko za łokciem husarza.


ale o tym już w przyszłym wypisie.

Vale!
trochę bibliografii:
Sidney Anglo, The Martial Arts of Renaissance Europe.
Marcin & Joachim Bielski, Kronika
Radoslaw Sikora, Fenomen Husarii
Radosław Sikora, Husaria pod Wiedniem, 1683.
Radosław Sikora, Taktyka walki, uzbrojenie i wyposażenie husarii w latach 1576-1710 (praca doktorska).
Radosław Sikora & Radosław Szleszynski, Husaria Rzeczpospolitej (album + źródła w 3 językach do historii husarii).
Kazimierz Władysław Wojcicki, Obrazy Starodawne, tom I.
***
tutaj  caveat:
.....pracy mości Richarda Brzezińskiego z wyd. Osprey pt Polish Winged Hussar (2005) już na dzień dzisiejszy nie polecam wcale, a wręcz zdecydowanie odradzam na zasadzie apage satanas  jej polskiego masakrycznego tłumaczenia i opracowania z NapoleonV wydanego w 2017 roku.

Saturday, March 10, 2018

Sigismund III & winged hussars - by Tommaso Dolabella

Salvete Omnes,
yesterday I linked a photo album from PAU, today I found out that there is another version of this album from Polona (both part of Polish digital libraries or  FBC).
Looking at both scans I noticed I omitted 3 figures on the left of the royal eagle.
the two winged hussars on top appear to have wings, they are carrying kopia or winged hussar lances


His Royal Majesty Sigismund III, grandson of Sigismund I Jagiellon. The first Sigismund lost the city of Smolensk, and a 100 years later his grandson recovered it. He was a good king, just too bad he did not annex the bastardly Ducal Prussia, the sum of Polish sorrows in centuries to come.
glorious Sigismund III is riding in a Polish costume,  equipped as a winged hussar with a koncerz or tuck/estoq and hussar sabre, also his saddle appear to have been in winged hussar style 

winged hussars

a rider with wings and two other riders, also a Polish infantry soldier

Two officer wearing shishaq helmets, carrying a mace

nota bene for the first time I had seen this print in a publication titled Lisowczycy (The Lisowski Cossacks) by Henryk Wisner (by Bellona Publishing House) many years ago, then in a book on the Polish early modern equestrian portrait from 1986 edition  . Never in this detail
enjoy

Thursday, March 8, 2018

Zygmunt III Waza pod Smoleńskiem - Dolabella et husaria

Salvete Omnes,
[in Polish]
kontunujac w temacie staropolskim  to częścią albumu WYSTAWA STAROŻYTNOŚCI I ZABYTKÓW SZTUKI W KRAKOWIE. 1858- 1859  fotografii autorstwa Karola Beyera zcyfrowany i udostępniany na stronie PAU - Polskiej Akademii Umiejetnosci,  jest poniższa fotografia (dar mości Beyera dla PAN w Krakowie) przedstawiająca rycinę z początku XVII wieku  której bohaterem jest jego królewska mość Zygmunta III na tle odzyskanego od Moskwy  klucza do Litwy czyli Smoleńska.
Autorem sfotografowanej w 1858 roku ryciny był sam malarz i mistrz Tomasz Dolabella (lub któryś z czeladników czy uczniów z Dolabellii atelier).
 sam król, z wieńcem laurowym niczym antyczny zwycięzca, i z buławą wodzowska dosiada ze znawstwem( w pozie ujezdzeniowej zwanej być może 'galoppo a mezz'aria - bo kawalkatorska sztuka czyli  ujeżdżenie koni było domena Italczykow w tym okresie historii hipologii w całej chrześcijańskiej Europie) wierzchowca okulbaczonego w 'wyprawie husarsku' - z koncerzem pod udem, i pistoletem w olstrze - w butach z cholewami i ostrogami przybitymi do obcasów. Rumak powodzony jest jedna ręka na pojedynczych wodzach, z munsztukiem, ale ma także doczepiony do uzdy ozdobny łańcuch podwodny.

ledwie widoczni jeźdźcy, w tym jeden ze skrzydłem? , być może elearzy

oficerowie husarii?

chorągwie kopijniczej jazdy jaka była husaria

Po lewej stronie od doskonałego wierzchowca bojowego króla mamy grupę husarzy z kopiami eskortujących jeńców moskiewskich; są to pięknie pokazani towarzysze husarscy z kopiami, w rożnego rodzaju zbrojach i w lamparcie na ramionach,  z pocztowymi? po prawej stronie piechur - oficer hajduków?

a za nimi podążają muzycy chorągiewni grający na victorie króla i Rzeczpospolitej czyli trębacze husarscy.
karta z albumu z rycina

Valete!
ps
wieść gminna niesie, ze powyższa rycina, w doskonalej rozdzielczości pełna detali związanych z husaria ma się ukazać w planowanej na nieodległą przyszłość zbiorczej publikacji albumowej zespołu autorskiego Radosław Sikora et Radosław Szleszynski, czyli album pt Husaria Rzeczpospolitej II.

WYSTAWA STAROŻYTNOŚCI I ZABYTKÓW SZTUKI W KRAKOWIE 1858-1859

Salvete Omnes,
[in Polish]
trochę staropolskich artefaktów - zbroje husarskie płytowe, zbroje karaceny, misiurki, szable, ładownica polska, skrzydło husarskie etc - w  obiektywie ojca polskiej fotografii:
ergo,   
WYSTAWA STAROŻYTNOŚCI I ZABYTKÓW SZTUKI W KRAKOWIE. 1858- 1859 to album niezwyklej fotografii autorstwa Karola Beyera zcyfrowany i udostępniany na stronie PAU - Polskiej Akademii Umiejetnosci, gdzie min mamy takie oto tablice z zbrojami, bronią i oporządzeniem staropolskim ze zbiorów na zamku w Korniku:
[więcej Ewa Wojewodzianka, Dzieje zbioru militariów zamku kórnickiego. Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej Z. 9-10, 1968 ]













valete!

Tuesday, March 6, 2018

Chariots of the Kingdom of Two Lands

Salvete Omnes,
Spring is here, Baroque horses and Polish winged hussars can wait for another day, so today we are traveling to the New Kingdom of Two Lands or Aegyptus ( the ancient Greek name for the kingdom of the Nile valley, used in Odyssey by Homer,  orAigyptos - Αἴγυπτος ).
these energetic ancient Hellenes had settled as traders and mercenary soldiers in Egypt in Late Bronze Age/early Iron Age, and eventually after the Macedonian conquest of the Achaemenid satrapy of Egypt they had ruled the land of the Nile for centuries  before the Octavian's Roman legions came and put an end to the Macedonian dynasty and ushered in 6 centuries of Roman rule, eventually the conversion to Christianity and the birth of Coptic  nation  ( presently in danger of being obliterated in post-1952  Republic of Egypt that is mostly Arabic and Islamic in culture and religion; nota bene I know quite of few Copts in the US and Canada and hear  their stories).
Just a little post to signal my interest (and hopefully yours, dear traveler) in the beauty of the chariot horse and the chariot itself, instruments of war from before.
so here below we have a few images of great warrior  pharaoh of the XIX Dynasty  Ramses II (who was a fair-haired or reddish-blond man, as his surviving mummy shows  ) war exploits and leadership,


always most resplendent and bellicose when riding in his chariot, with his trusted bows and arrows in hand, javelins and deadly  khopesh sword resting near.



also this beauty of sumptuous art, for it is a ring with chariot horses from Ramses II (held at the Louvre Museum in Paris, France)

enjoy
ps
all images are from Wiki Commons

Sunday, March 4, 2018

Rene de Menou seigneur de Charnizay

Salvete Omnes,
spring is near and I am thinking about training horses, and the French National Library on the web aka Gallica (but also world digital library or Archive)  offers a read and historian a peak into the Monsieur du Pluvinel-influenced circle of French horse trainers, riders and their horses.

This time we have a nobleman and soldier Rene de Menou seigneur de Charnizay, 1578-1651, who was a disciple and friend to the royal ecuyer Antoine de Pluvinel, inherited his master's work, and in AD 1628 published a new version of Maneige Royal as L'Instruction du Roy et al, that was supposedly closer to the writing of du Pluvinel than the first edition (after Hilda Nelson's discussion in her preface to the Le Maneige Royal Or, L'instruction Du Roy: En L'exercice De Monter a Cheval, AD 2015 edition).
 De Menou wrote and published a work  titled La pratique du caualier, ou, L'exercice de monter a cheual  and we have from Gallica hies work published in AD 1650 (but earlier versions exist - 1612 and 1620). However, de Menou mentions du Pluvinel in his book and apparently he was writing within the circle of du Pluvinel's ideas and teachings.
Parts of that work will be the subject of today's post and perhaps one more post.

This equestrian work is most curious because it lists several types of horses native to the French Kingdom and its parts - Gascongne (Gascony), Lymousin (Limusin), Poictou (Poitou), Normandie, Bretagne, Comte de Bourgongne (County of Burgundy).

also author includes a short description of horses from 'Germanies' (Holy Roman Empire) and Flanders (most popular and easy to obtain), Italy, Spain (difficult to obtain), and the Ottoman Empire - Turkish and Arabian horses (but very few and far between), as well as the North African horse know then and now as Barb.

Unfortunately there are no Polish horses that entered the realm of signeur de Charnizay, but then in the Polish Lithuanian Comonwealth the French horses were not know for their qualities then as well, so I guess some type of quid pro quo.
So there are some pages from the book, corralled by me, describing  horse types or even breeds, according to their origin, for riding, mange and lists.













enjoy