Kochanowskiego Glinka Bialogrzywy et Czapski

Salvete Omnes,


[in Polish]
Jan Kochanowski z Czarnolasu napisał był fraszkę Nagrobek koniowi, (Fraszki Księgi Trzecie) w stylu epitafiow rzymskich (tutaj mamy przykład takowego epitafium z II wieku AD, dzisiaj w muzeum w Weronie, Italia - angielskie tłumaczenie z łaciny tamze - You, who outran the wandering birds & beat the winds, graze no longer in the Tuscan or Siculan woods, but in this tomb  - - po polsku z angielskiego na szybko: Ty, który prześcigałeś wędrujące ptaki i wygrywałeś z wiatrem [zawody], paść się więcej nie będziesz w toskańskich czy sycylijskich borach  lecz w tymże grobie ).

Tym cię marmorem uczcił twój pan żałościwy
Pomniąc na twoją dzielność Glinko białogrzywy!
A tyś był dobrze godzien, nie podległszy skazie,
Swiecić na wielkiem niebie przy lotnym Pegazie.
Ach nieboże! toś ty mógł z wiatry w zawód biegać,
A nie mogłeś nieszczęsny śmierci się wybiegać.

Karol Miller pinxit

Marian Hutten-Czapski napisał był Historie powszechna konia w 3 tomach, do której dodał album z własnymi [sic!] grafikami, min z końmi polskimi



 
 



Valete

Moscus ex Starica fugit

Salve,
mości  pan profesor dr hab. Roman Krzywy, badacz staropolskiej literatury i filologii klasycznej, na swej stronie na platformie academia.edu umieszcza swoje arcyinteresujące artykuły.
Chciałbym zwrócić waszmoscpanstwa uwagę na ostatnio opublikowany artykuł o prawdzie i legendzie zawartych w wydanym w 1580roku  zbiorku 'Pieśni trzy'   mistrza Jana Kochanowskiego z Czarnolasu, herbu Ślepowron albo Korwin.

Car moskiewski plac mężnemu
Puścił królowi polskiemu;
Nie oparł się aż o lody
Niepławnej północnej wody.

Rzecz jest związana z wojna polsko-moskiewską o Inflanty, z 'plugawym' kniaziem Iwanem IV Wasiliewiczem ( Иван IV Васильевич ), wielkim księciem moskiewskim,

  a wrogiem numero uno Rzeczpospolitej w II połowie XVI wieku,

 a zwłaszcza jego apokryficzna ucieczka ze Starycy przed wojskami JKM Stefana I ku Biełoziersku- owo 'Moscus ex Starica fugit'.

Bo jak zapisał kronikarz słynny zagończyk imć Krzysztof 'Piorun' Radziwiłł herbu Trąby, który wespół z Filonem Kmitą Czarnobylskim zagon a dywersje  uczynili, miał powiadać po powrocie do obozu królewskiego
- ''że 250 mil wzdłuż splądrował moskiewskiej ziemie, pod oczyma samego kniazia był'' w sierpniu AD 1581.
Temat słynnego zagonu Kmity-Radziwiłła podejmował był nasz pan Jan, w innym poemacie pt Jezda do Moskwy. :
[...]Pod Starycę, gdzie sam Kniaź natenczas strwożony
Z wojskiem swojem ulegał, i z miłymi syny;
A widząc gęste ognie i bliskie perzyny,
Tejże nocy żonę swą i kniazia Fiedora
Z żoną jego, i z bracią, z Staryckiego dwora
Do Moskwy wysłał, i sam barzo sobą trwożył,
I już był tylko w nogach nadzieję położył,
Zwłaszcza gdy Danił Murza od niego z Staryce
Do ciebie był ujechał, jego stróż łożnice.
Wtenczas Jelców budowny do czysta spalono,
Dworów i wsi kilka set w popiół obrócono
Od Staryce w kilku mil[...]

Zapraszam do lektury artykulu :)
pozdrawiam
ps

na Wikipedii Commons sa ilustracje do poematu Lermontowa Pieśń o carze Iwanie Wasylewiczu, o młodym opryczniku i o udałym kupcu Kałasznikowie (  Песня про царя Ивана Васильевича, молодого опричника и удалого купца Калашникова) -  te wykonane przez Ivana Bilibina byly wydane w PRL)

Husaria and poetry I

czolem,
as mentioned husaria of the Old Poland appeared often in her poets written work, from Mikolaj Rey (Rej) od Naglowice  http://en.wikipedia.org/wiki/Miko%C5%82aj_Rej to  Waclaw Potocki  http://en.wikipedia.org/wiki/Wac%C5%82aw_Potocki and mentioned already poet and soldier Wespazjan Kochowski.
Often these references were not direct,  for especially in the second half of 16th century ( XVII ) a noble knight ('rycerz') would serve mounted  with a lance ('drzewko' or 'kopia')  and need not be called a 'husarz' (winged hussar) for the audience to see him as one (even our best poet of this period Jan Kochanowski http://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kochanowski was described when welcoming king Henry in Cracow, dressed as winged hussar) ,  so for example one of the prolific writers  Marcin Bielski  http://en.wikipedia.org/wiki/Bielski,_Marcin  wrote  in one of his satires 'kto chce w potkaniu pozyc dobrze Moskwicina, przytrzy nam predko z drzewem jak na Tatarzyna' ( one that wants to press hard a Muscovy soldier in a fight, needs to attack him quickly  with a lance in the same manner [one would do]  against a Tatar) ' Sen Maiowy' (Dream of a Hermit, 1586).  It was understood that one attacking with a 'drzewo' (lit. wood,  actually a lance) was a winged hussar. 
Often our poets would talk about hussar appearance and interesting information can be had from these verse as in Wacław Potocki poem where poet (who very often was a great satirist and comedian in his work) only recognizes a winged hussar by his costume details - 'karwasze' (warmbraces or forearms protectors )  and one wing (poem 'Pogonia Litewska', from  a compilation titled 'Ogrod Fraszek' written between 1675-90 but published in its entirety in 1907).
Potocki, having often written about war and politics in his poems, will often be revisited here (God willing), as many of his works have to do with fine horses and riders, their adventures and misadventures as well  - :)