Salvete Omnes,
[in Polish]
krotki zestaw cytatów o skrzydłach husarii koronnej i litewskiej epoki saskiej.
autor to konfederat barski i ksiądz
Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów i zwyczajów za panowania Augusta III.
(dla urozmaicenia wpisu historyczne zdjęcia
Edwarda Trzemeskiego z
Sali Rycerskiej Zamku w Podhorcach, dzisiaj zamek ruina nieledwie kompletna decyzja Stalina znajduje sie na Ukrainie).
Autorament Narodowy
[a] w nim chorągwie hussarskie pancerne i lekkie, albo przedniéj
straży; w litewskiém wojsku petychorskie chorągwie toż samo
znaczyły, co w koronnem pancerne.
Nazywał się ten gatunek wojska
dla tego autoramentem polskim, iż zażywał stroju polskiego i
siądzeń na konie polskich, to jest kulbak, które nie były
jednoforemne, ale podług gustu
każdego jeźdzca rozmaite[…]
Szeregowi usarscy zamiast lampartów używali wilczej skóry,[..]
mieli z tyłu do zbroi przyśrubowane drewno od pasa nad wierszch
głowy wysokie, nad tęż głowę zakrzywione, piórami długimi od
końca do końca rzędem natchnięte, rozmaitymi kolorami wraz z
piórami malowane, gałęź laurową lub palmową naśladujące, co
czyniło dziwnie piękny widok, lecz takiego lauru nie wszystkie
chorągwie używały.
[..] Pod innymi chorągwiami szeregowi na szyszakach mieli tylko
kity z piór, pospolicie gęsich, farbowanych, albo też gałkę
mosiężną okrągłą, na pręcie żelaznym grubym, na trzy cale
długim, osadzoną.
O skrzydlach w choragwiach litewskich:
[…] należy mi
oddzielić to dla Litwy, czym się jej znaki usarskie od usarskich
koronnych różniły. Ta zaś różnica na małej zawisła rzeczy:
koronni usarze na plecach nosili skórę lamparta, jako się w swoim
miejscu napisało, litewscy usarze nie nosili lampartów, tylko do
lewego boku, siedząc na koniu, przypasowali wielkie skrzydło z
strusich piór robione, zasłaniające cały bok konia i nogę
jeźdźca od pasa aż do kostek, co dotychczas w herbie litewskim na
pieniądzach i pieczęciach publicznych lepiej niż w opisaniu
rozeznać możno. Sadzili się zaś tak na ozdobę pomienionego
skrzydła, jak koronni na ozdobę lamparta..
Valete
(oryginalna pisownia z
wydania)
