Przewodnik dla kupujących konie

Salve,

[Polish]
następna, w tabunie mego bloga,  pozycja polska z XIX wieku w temacie kupowania koni jak interesujące a praktyczne dzieło o budowie konia dla jeźdźców i miłośników hipologii. Pisane to dzieło także ku przestrodze dla kupujących konie, jako ze byla to epoka rostrucharzy- czyli handlarzy koni.

Przewodnik dla kupujących konie : czyli zbiór zasad do ocenienia zalet, wad, oraz wieku konia z cech jego zewnętrznych, dla uniknienia strat i zawodów z nadużyć nierzetelnych handlarzy pochodzących.''

Na tę pracę natrafiłem poprzez książkę Maji Łozińskiej pt ''W ziemianskim dworze, Codziennosc, obyczaje, swieta, zabawy.'' Warszawa 2011 (PWN), gdzie na stronach 167-172 podejmuje autorka tematykę koni wśród mieszkańców dworków, dworów i pałaców jak dawna, podzielona zaborami Polska czy w II Rzeczpospolitej długa i szeroka.'

Książkę-przewodnik z poradami dla kupujących konie napisał  warszawski magister nauk weterynaryjnych i praktyk weterynarii imć Piotr Seifmann a wydal ja księgarz Aleksander Nowolecki w 1858 roku. Książkę można ściągnąć ze strony  Centralnej Biblioteki Rolniczej.
Myślę, ze jeszcze będę do niej wracał.

Ciekawostka, maleńki konik ciągnący wózek

Przy okazji,

w swej książce, pani Maja cytuje,strony 168-9, relacje Mariana Rosco-Bogadanowicza o trzydniowych targach końskich w Tarnopolu(wtedy zabór austriacki)  ogromnego spotkania kupców i kupujących zaczynającego się w czwartą niedziele Wielkiego Postu, relacja pochodzi z lat 80tych XIX wiecznej Polski pod zaborami:

     ''Bliskość granicy rosyjskiej sprawiała, że przybywali kupcy rosyjscy i przyprowadzali, jeśli już nie pełnej krwi rysaki ze stad Orlowow, to przynajmniej  tak zwane 'rysiaste' (półkrwi), mało co  ustępujące tamtym z prezencji jak tez typowego długiego kłusa.[..] 

 

Na [..] olbrzymim targowisku rozkładali się kupcy z pośledniejszymi końmi, reklamujący swój towar od samego rana  głośnym pokrzykiwaniem i przepędzaniem po wąskiej, a tłokiem jeszcze zawężonej drodze wokol placu. 
Arystokracja końska tymczasem nie opuszczała stajen  i robiła staranna do późniejszej prezentacji tualete[1]. Konie te - zaprzęgowe w wózkach, a wierzchowce pod chłopcami stajennymi - ukazywały się dopiero kolo południa, gdy już co dystyngowansi koniarze pojawili się przed Puntschertem[2]''
[1] orginalna pisownia
[2] hotel w Tarnopolu

 

a na koniec monumentalny pomnik Józefa Piłsudskiego w Tarnopolu, zniszczony przez sowieckie władze  jesienią AD 1939 (co w dobie niszczenia pomników na dzikim Zachodzie to nas już nie zadziwi)

valete

Wyjawienie sposobów jakich handlujący końmi używają - von Tennecker circa 1834

Salve,

   przeglądając biblioteki cyfrowe natrafiłem na poniższą publikację, w temacie 'rostrucharzy' i ich fachu, pełna przysłowiowych forteli czyli oszustw alias fałszów handlarskich, a także o tym  jak hodować i handlować końmi , gdzie można sobie postudiować w tym poradniku z początku XIX wieku, ze  wcale nie było wtedy  inne podejście niż dzisiaj przy handlu  mechanicznymi rumakami (samochodami):

'Wyjawienie sposobów jakich handlujący końmi używają do ich upięknienia, odmłodnienia a następnie do oszukiwania kupujących konie z dodaniem nauki o najnowszym i najprostszym sposobie anglizowania koni i korzyściach jakie ztąd dla handlarza końmi wynikają.' [oryginalny iście barokowy tytuł z wydania ].

 - autorem był oficer, bo major, kawalerii  saskiej  mości von Tenneker (pisownia według wydania jak wyżej), którego to dziełko napisane w latach 1820tych w Dreźnie i circa 1828 wydane w Lipsku? przetłumaczono i wydano w Warszawie, Królestwie Polskim-Imperium Rosyjskim, w 1834 roku - można je sobie  ściągnąć tutaj, tj z   Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej, i czytać do woli. Praca pochodzi z epoki końskiej, i tchnie duchem swego czasu. Mamy tez  język hipologiczny tamtej epoki z Królestwa Polskiego.

Książka-poradnik  jest interesująca na wielu płaszczyznach, np od pielęgnacji konia na sprzedaż po fortele handlarzy, a ciekawym aspektem handlu końmi dla nas, współczesnych czytelników, jest wybór 'ludzi stajennych'  czy ów 'berajter' handlarza koni czyli ujeżdżacz pokazujący  konie przeznaczone do sprzedaży (autor robi porównanie tegoż berajtera handlarskiego z kawalerzystą ), meklerzy w handlu końmi etc.
Przy okazji widać jaka role, i to przynajmniej od XVIII wieku, odgrywali żydowscy handlarze końmi (np we wspomnieniach księcia Sanguszko handel końmi w rekach żydowskich handlarzy także jest uwypuklony).

z pracy -
'Dla handlarza najlepszy jest koń, który ma małą głowę, krzyż prosty, maść (kolor) modnej, a mianowicie mocno odsadza ogon; słowem który posiada to wszystko co należy do okazalej i w oczy uderzającej figury;[...]' iż bardzo mało jest kupujących , którzy uważają na rasę [sic!], na ruch wolny i swobodny[sic!], na dobry fundament konia;[sic!]'

 

-'[..] a do tego, gdy fałsz fizyczny połącza z fałszem moralnym, co poniekąd zawsze bywa, gdyż kto się dopuszcza pierwszego , niezawodnie i drugi posiada.'

 *przy okazji, to przypisy występujące w książce od polskiego wydawcy tez są ciekawe.

pozdrawiam

Ring bits from The Loriner & Juan Segundo

Salvete Omnes,
short post on the morisco bit series.
While perusing my book Bits and Bridles by dr G.A. Malm, I came accross a reference to the XIX century book titled The Loriner : opinions and observations on bridle-bits and the suitable bitting of horses, with illustrations by Benjamin Latchford- (1871). Mr Latchford makes reference to a book by a Spanish writer and specialist don Juna Segundo.
On the world library site The Archive you can actually study and enjoy this work, it is freely available.
Don Juan Segundo book on horse riding and bits  also available freely there.

So, among many varieties of bits and stirrups there are two ring bits, or the Spanish name goes: the Morisco bit.

The Turkish ring bit

Mameluke rRing bit
 

Salvete

François Hippolyte Lalaisse & French horses p2

Salvete Omnes,
 continuing from the last post with the horses of mid-XIX century France by François Hippolyte Lalaisse  et al, enjoy and study these great images

enjoy
valete!

Henry Farny's Indian horses

Salve,
I  bought, from Amazon, the 1970s album devoted to life and works of Henry Farny, French-American painter, who depicted the vanishing Plains Indians. By 'vanishing' I mean the horse-warriors of the Great Plains who in Farny's day had been recently and forcefully brought to fixed reservations, their horse herds removed from them, bison herds killed off, and thus these nomads were grounded, for ever, in their meager and deteriorating conditions.

From the 1912 Cincinnati  Queen issue - p 449-50

Farny was very precise in his depiction of the Indian ponies (horses) and their riders, thus I would like to share with you some of the paintings collected from Wiki Commons.
Note that the horses are very lean and rather small, similar to the ones depicted by Charles Russell.

Also, the encampments represent the 1880s and late periods of the reservation life, when the tents aka teepees were  getting smalled, their bison hide covers were giving way to the government issued canvass, thus the size of the tent poles was smaller and so on.

enjoy